- Magyar
- English
- Deutsch
- Slovenský
- Polski
- Română
- Српски
Kama – a miskolci erszénylabda
Mi is az a kama játék?
Kislabdás csapatjáték. Sport. Szórakozás. Helyi hagyomány. Érdekes történelmi kutatnivaló.
Létezik Magyarországon egy játék, amit sehol máshol nem ismernek. Így ha a kama valaha világszerte ismert lesz, mindenki pontosan tudhatja majd, hogy földrajzilag és kulturálisan Miskolc a származási helye. A kama legjobb tudomásunk szerint az egyetlen olyan sport, amelyben a játékszert el kell rejteni támadásnál, így az ellenfél nem tudhatja, kinél van a labda
A kamát némelyek komának nevezik, pontosabban így emlékeznek rá gyermekkorukból és idézik fel a kislabda-dobálás élményét. A játékot az 1950-es évektől az 1990-es–2000-es évekig játszották szerte a városban és környékén, jellemzően iskolaudvarokon és lakótelepi pályákon.
A kislabdával, kézilabdakapukkal, öt-tíz fős csapatokkal játszott játék gyökerei a Vasgyárba nyúlnak vissza. Valószínűleg az egykori 17-es számú (fiú)iskolában találhatták ki, ott fejlődhetett ki korábbi népi jellegű játékok adaptálása, átalakítása során. Vajon úgy, ahogy a népdalok keletkeznek, spontán módon, a gyerekek ösztönös kreativitása révén? Vagy volt esetleg egy tornatanár, aki tudatosan kifejlesztette? A témát kutató helytörténészek e tárgyban végzett nyomozása még nem vezetett konkrét eredményre.
A kama nem merült teljesen feledésbe, napjainkban a játék újraélesztése, megismertetése és hivatalos sportággá minősítése, fejlesztése zajlik. Közép- és általános iskolai bajnokságok szerveződnek, fesztiválokon, flashmobokon, sportbemutatókon népszerűsítik a kamát, elsősorban a tizenévesek körében. 2016-ban a kama bekerült a Miskolci Települési Értéktárba.
Játékszabályok:
- A játékot kamalabdával kézi- vagy kosárlabdapálya méretű játéktéren két 5-10 főből álló csapat játssza, melyek saját térfelükön védik a kapujukat, és próbálnak gólt dobni az ellenfél kapujába. A játék speciális momentuma a kama, vagy kamafogás, vagyis a labda levegőben elkapása, az ellenféltől történő megszerzése.
- A csapatok felváltva dobhatnak. A csapaton belül körbedobás van. Ha időközben a védekező csapat kamát szerez, akkor támadás következik, vagyis a kamát szerző csapat eldugja a labdát: valamelyik játékos a meze alá rejti, míg a társai úgy tesznek, mintha náluk volna.
- A kamát szerző csapat tagjait futáskor a védekező csapat leérintéssel állíthatja meg, „fagyaszthatja le”. Ilyenkor meg kell állnia a játékosnak, de egy helyben állva tovább játszhat: a lefagyasztottnak is lehet passzolni és kapura is dobhat. A labda mindaddig játékban marad, amíg le nem esik a földre az adott akció során, tehát több passzolás is lehetséges. Ha a labda a kapuba beér, akkor gól, ha a védekezők elkapják a labdát a támadás során, akkor kama. Ha nincs gól és kama sem, akkor folytatódik felváltva a kapura dobálás.
- Ha több csapat bajnokságot játszik, érdemes úgy számolni az eredményeket, hogy a gólok mellett a kamák számát, a kamaarányt is figyelembe veszik. A csapatok pontozása a játék során: a bedobott gólok alapján a nyertes csapat 3 pontot kap, a vesztes 0-t. Döntetlen esetén 1-1 pontot kapnak a csapatok. Ezeket a pontokat egészíthetik ki a kamaarány alapján kapott plusz pontok.
- Támadásnál a védekezők által elfogott kama nyomán akár azonnal kapura lehet dobni, vagy futásnak eredni az ellenfél alapvonala felé.
SZÓMAGYARÁZAT:
kamalabda: 8-9 cm átmérőjű bőrből, műbőrből, nemezből készült kislabda. Másik használatban lévő elnevezése az erszénylabda.
kama /kamafogás: Az ellenfél által dobott labdának a levegőben történő elkapása a fogadóterületen (az ellenfél szerelése).
kamaarány: A játék során a csapatok által szerzett kamák számának összesítése. A vesztes csapat több kama esetén +1 pontot kap, ill. döntetlen esetén a több kamával rendelkező csapat +1 pontot kap.
nyitódobás: Felváltva végzik a csapatok a gól- és kamaszerzéstől függetlenül. A kamafogás sem befolyásolhatja a felváltott nyitódobást.
körbedobás: Csapaton belül egymás után minden játékosnak sorra kell kerülnie a kapuradobásnál.
lefagyasztás: A támadókat a védekező csapat leérintéssel állíthatja meg, fagyaszthatja le („tackling”). Ilyenkor meg kell állnia a játékosnak, de továbbra is játékban marad. A lefagyasztottnak is lehet passzolni és kapura dobni. Ha a lefagyasztott játékosnál van a labda, kapura dobhat, vagy passzolhat egy csapattársának.
adogatóterület: A támadó csapat játékosainak helye.
fogadóterület: A kapu előtt és mögött kijelölt terület, a védekező csapat játékosainak, ill. a kamaszerzésnek a helye.
Kama – The Pouch Ball of Miskolc
What is Kama?
A team sport. A ball game. Recreation. A slice of the local cultural heritage. An exciting topic for historical research.
There is a game in Hungary unknown to anyone else in the world. If Kama ever becomes known across the globe, everyone will be aware that its local and cultural origins are in Miskolc.
They mostly call it Kama while others remember their special childhood ball throwing game as Koma.
Kama used to be popular among local kids from the 1950s to the ’90s in schoolyards and community game fields.
The game, which was played by two teams of five to ten people with small balls and two handball goals, originates from the Vasgyár district of Miskolc. It is believed to have been invented in School 17 for Boys, this is probably where it was developed by the adaptation and transformation of various traditional rural games. Whether it was a spontaneous product of the children’s creative instinct and developed similar to folk songs or there was an agile PE teacher who actually designed the game, is still a question for the local historians as their research has not revealed the answer to this.
Although not many people play it anymore, Kama is not a forgotten piece of memory. Its revival is happening in our present days as the ones who still play it are working on making it an officially registered sport and a widely popular game again. They organise championships in elementary and secondary schools, popularize it in festivals, flash-mobs and sport shows mainly among the teens. Kama was included in the Culture Heritage Database of Miskolc in 2016.
Game rules:
- The game is played with a Kama ball on a field as big as a handball or a basketball court where the two teams of five to ten players defend their own goal and try to get the ball in the opponent’s goal. A special moment of the game is the kama or the kama-catch when a player manages to catch the ball in the air before it touches the ground and wins the right to own the ball.
- The teams take turn in pitching the ball. Every team member gets a chance to throw the ball. When the defending team reaches a kama it is their turn to attack. The team who managed to catch the ball in the air will hide the ball: one of the players hides the ball under his/her jersey while the rest of the team members pretend the same, so the other team does not know who actually has the ball.
- The attack starts by the team starting towards the opponent’s goal. An attacking player can be stopped by tagging, when the player has to freeze upon being caught. Tagged players can continue playing while maintaining their position: they can accept passes and can attempt to score a goal. The ball stays in game until it touches the ground so some rounds of passes are possible. A goal is when the ball gets behind the goal line. If the defending team manages to catch the ball it counts a kama-point. If there is no goal scored and no kama-point reached the game continues with the team taking turns in throwing the ball at the other’s goal.
- If there are a number of teams playing a championship it is worth tracking the results in a way that the kama-points are separately recorded and the kama-point rate is also taken into consideration. The points are calculated in the following way: the team who scored more goals gets 3 points while the other gets 0. In case of draw both teams receive 1 point each. The extra points from the kama-point rate are then added to this result.
- If the defending team manages to perform a kama-catch during an attack the game does not stop and they can immediately run up for an attack or can try to score a goal.
Special terms:
Kama ball: relatively small ball of 8-9 Cm in diameter made of leather, synthetic fabric or felt. It is also referred to as a pouch ball.
Kama /kama-catch: If a player catches the ball coming from an opponent player in the air before it touches the ground on their half.
Kama-point rate: The sum of Kama-points reached by the teams. The losing team gets an extra point if they reached more Kama-points and in case of draw the team who reached more Kama-points gets an extra game point.
Starting pitch: Teams always take turns in performing a starting pitch regardless of Kama-catches.
Round turns: Every team member must get the chance for a pitch.
Freezing a player: Attacking players can be stopped by defenders by tagging. When tagged, the player must stop but can continue playing from that very spot. “Frozen” players can accept passes and can attempt to score a goal. If a “frozen” player gets the ball he/she can pass it to another team member or throw it at the goal.
Service area: The area of the game filed occupied by the attacking team.
Receiving area: The area in front of and behind the goal occupied by the players of the defending team, where kama-catches can happen.
Kama – Miskolcer Beutelball
Was ist eigentlich Kama-Spiel?
Mannschaftsspiel, Ballsportart, Unterhaltung. Eine lokale Tradition. Ein interessantes historisches Forschungsobjekt.
In Ungarn existiert ein Spiel, das nirgendwo anders bekannt ist. Wenn Kama-Spiel sich irgendeinmal weltweit verbreitet, wird jeder genau wissen, dass es geografisch und kulturell aus Miskolc stammt.
Von einigen wird dieses Spiel auch Koma genannt, genauer gesagt so haben es viele in ihrer Kindheitserinnerungen.
Es wurde überall auf den Schulhöfen und den Sportplätzen unserer Stadt von den 50er bis in die 90er Jahre gespielt.
Die Wurzeln des Spieles – mit einem Kleinball, auf Handballtore, in 5-10er Mannschaften – reichen in den Stadtteil”Vasgyár” zurück. Mit großer Sicherheit wurde es in der (Knaben)Grundschule Nummer 17 erfunden, hier hat es sich dann weiterentwickelt durch die Adaptation und Erweiterung anderer Volkspiele. Vielleicht auf der Art und Weise der Entstehung der Volkslieder, also spontan, durch die Kreativität der Kinder? Oder es war einmal ein Sportlehrer, der dieses Spiel ausgedacht hatte? Die Ermittlungen der Lokalhistoriker haben bisher in dieser Frage nichts Konkretes gebracht.
Kama-Spiel geriet aber nicht in Vergessenheit, heutzutage bemühen wir uns es neu zu beleben, bekannt zu machen, sogar für eine anerkannte Sportart zu erklären.
Wir organisieren Meisterschaften in Grund- und Mittelschulen, das Spiel erscheint auf Festivalen, Flashmobs und durch Roadshows wird vor allem bei Teenagern populär gemacht. Es wurde sogar 2016 auf die Liste „Werte unserer Stadt” aufgenommen.
Spielregeln:
Das Spiel wird von 2 Mannschaften – je 5-10 Spieler, mit einem Kama-Ball -entweder auf einem Korball- oder Handballplatz gespielt. Die Spieler beider Mannschaften verteidigen ihr eigenes Tor und zugleich versuchen Tore zu erzielen. Ein spezieller Moment des Spieles ist der sog. Kama oder Kama catch: also das Gefangen des Balles noch in der Luft. Die Mannschaften dürfen einander abgewechselt werfen. Innerhalb der Mannschaft gibt es einen sog. round turns (Rundwurf). Wenn die defensive Mannschaft einen Kama-Punkt macht, kommt es zu einer Gegenoffensive, dabei wird der Ball von dieser Mannschaft versteckt. Einer von den Spielern versteckt den Ball unter sein Trikot, während die andern tun so, als ob sie den Ball auch bei sich hätten. Die Spieler der Kama-Punkt gemachten Mannschaft können die Gegner mit einer einfachen Berührung stoppen. Der gestoppte Spieler muss stehen bleiben, aber darf dann im Stehen weiterspielen: er darf also den Ball auf das Tor schießen und oder einem anderen Spieler zuwerfen. Der Ball bleibt solange im Spiel, bis er während der Offensive auf den Boden fällt, also verschiedene Passspiele sind möglich und erlaubt. Wenn der Ball im Tor landet, gibt es „Tor“, wenn der Ball von der gegnerischen Mannschaft gefangen wird, gibt es Kama. Gibt es weder „Tor“ noch Kama, dann setzt sich das Spiel mit abgewechselten Werfen des Balles weiter.
Wenn mehrere Mannschaften eine Meisterschaft spielen, lohnt es sich die Ergebnisse so zu rechnen, dass dabei neben den Toren auch die Anzahl der Kama Punkte und die Kama-Rate berücksichtigt werden. Anhand der erzielten Tore erhalten die Sieger 3 Punkte, bei Unentschieden bekommen die Mannschaften je 1 Punkt, bei Niederschlag gibt es keinen Punkt. Diese Punkte können mit Pluspunkten anhand der Kama-Rate ergänzt werden. Die offensive Mannschaft kann nach Kama catch den Ball entweder direkt auf das Tor schießen, oder in Richtung des gegnerischen Tors laufen.
Worterklärung:
Kama-Ball: ein aus Leder oder Kunstleder ev. Rohwolle (Filz) gemachter Kleinball (Umfang von 8-9 cm). Gebräuchlicher Name noch „Beutelball”.
Kama/Kama-catch: Gefangen des Balles in der Luft auf dem eigenen Spielfeld (Abbremsen des Wurfes des Gegners)
Kama-point rate: Die Gesamtzahl der von den beiden Mannschaften während des Spieles gemachten Kama-Punkte. Im Falle mehrerer Kamas bekommt die besiegte Mannschaft einen Pluspunkt, bzw. bei Unentschieden bekommt einen Pluspunkt diejenige Mannschaft, die mehrere Kama-Punkte gemacht hat.
Starting pich (Eröffnungswurf): gemacht wird von den Mannschaften – einender abwechselnd – unabhängig von den gemachten Kamas. Diese Regel kann also auch den Kama-catch nicht ändern.
Round turns (Rundwurf): Die Spieler werfen nacheinander und abwechselnd, jeder Spieler muss also an den Ball kommen.
Freezing a player: Die Spieler der offensiven Mannschaft kann die defensive mit einem „Ball auf den Boden drücken“ blockieren. Die Spieler müssen anhalten, aber der Ball bleibt im Spiel. Dieser Spieler darf dann den Ball weiterpassen und auf das Tor schießen. Wenn dieser Spieler den Ball bei sich hat, darf er entweder aufpassen oder aufs Tor schießen.
Service area (Aufschlagfeld): Aufstandsort der Spieler der offensiven Mannschaft.
Receiving area (Annahmefeld): Spielfeld vor und hinter dem Tor für die Spieler der defensiven Mannschaft, bzw. Zone des Kama-Punkte-Machens.
KAMA – miškovecká lopta v mešci
Čo je to kama hra?
Kolektívna hra s loptou v mešci. Šport. Zábava. Miestna tradícia. Zaujímavosť pre historický výskum.
V Maďarsku existuje jedna hra, ktorú nikde inde nepoznajú. Takže keď kama raz bude svetoznáma, každý bude presne vedieť, že zemepisne aj kultúrne jej rodiskom je Miskolc (Miškovec). Podľa našich najlepších vedomostí kama je jediný šport, kde pri útoku treba hrací prostriedok schovať, a tak súper nemôže vedieť, kto má loptu.
Kamu niektorí nazývajú komou, presnejšie takto si ju pamätajú z detstva a spomínajú si na svoje zážitky pri hádzaní malou loptou. Hru hrali od začiatku 50-tych rokov asi do konca 20. storočia (1990 – 2000) všelikde v meste a na okolí, príznačne na školských dvoroch a ihriskách sídlisk.
Korene hry, ktorú hrali s malou loptou na hádzanárske brány 5 – 10 členné družstvá, siahajú až do minulosti železiarne v Miškovci. Hra pravdepodobne mohla vzniknúť v niekdajšej chlapčenskej škole číslo 17, tam sa to mohlo vyvinúť adaptáciou a premenou skorších ľudových hier. Je otázne, či tak, ako ľudové pesničky vznikajú spontánne, na základe detského inštinktu a kreativity? Alebo bol prípadne jeden učiteľ telesnej výchovy, ktorý to vedome vyvinul? Pátranie regionálnych historikov skúmajúcich túto tému ešte neprinieslo konkrétny výsledok.
Kama nepadla do úplného zabudnutia, v súčasnosti prebieha znovuoživenie hry, oboznámenie a zoficiálnenie hry na úroveň oficiálneho športového odvetvia, prebieha jej rozvoj.
Organizujú sa školské súťaže na úrovni stredných a základných škôl, spopularizuje sa kama na festivaloch, športových podujatiach, najmä medzi teenegermi. V roku 2016 sa kama dostala do zoznamu Klenotníc Usadlostí Miskolca.
Pravidlá hry:
Hra sa hrá kamaloptou na ihrisku rozmerov hádzanej alebo basketbalu; 2 družstvá sú 5 – 10 členné, ktoré na vlastnej polovičke ihriska si bránia svoju bránu, a snažia sa dať gól do súperovej brány. Špeciálnym momentom hry je kama, alebo kamachmat, čiže zachytenie lopty vo vzduchu, t. j. získať loptu od súpera.
Družstvá môžu hádzať striedavo. V rámci družstva hádžu dookola. Keď medzičasom brániace družstvo získa kamu, nasleduje útok, čiže družstvo, ktoré získalo kamu, schová loptu pod dres niektorého hráča, kým spoluhráči sa tvária, ako keby ju mali oni.
Členov družstva, ktorí získali kamu, počas behu môže brániace družstvo zastaviť dotykom “zamrazením”. Vtedy sa hráč musí zastaviť, ale stojac na jednom mieste môže hrať ďalej: aj zamrazenému sa dá prihrať a môže hádzať na bránu. Lopta ostáva vždy v hre, kým počas danej akcie nespadne na zem, teda môže byť viac prihrávok. Keď lopta skončí v bráne, je gól, keď brániaci hráči počas útoku chytia loptu, je kama. Keď nepdne gól a nie je ani kama, tak pokračuje striedavo hádzanie na bránu.
Keď v rámci súťaže hrá viac družstiev, oplatí sa výsledky počítať tak, že popri góloch berieme do úvahy aj počet kám a pomer kám.
Bodovanie družstiev počas hry: na základe strelených góloch víťazné družstvo dostáva 3 body, porazené 0 bodov. V prípade remízy, družstvá dostávajú po jednom bode. Tieto body môžu byť doplnené o plus body, ktoré získali za pomer kám.
Pri útoku, brániacim družstvom získaná kama okamžite môže byť vystrelená na bránu, alebo rozbehnúť sa smerom k základnej čiare súpera.
Vysvetlivky:
Kama lopta: malá lopta s priemerom 8-9 cm, vyrobená z kože, plste, syntetická. Iné používané pomenovanie lopty ja aj lopta v mešci.
Kama, kamachmat: súper chytí loptu vyhodenú vo vzduchu na vlastnej polovine (obratie súpera o loptu)
Pomer kám: sčítanie počtu kám, ktoré získali družstvá počas hry. Porazené družstvo pri vyššom počte kám dostáva plus jeden bod, resp. v prípade nerozhodného výsledku družstvo disponujúce väčším počtom kám dostáva + 1 bod.
Otvárací hod: striedavo robia družstvá nezávisle od počtu gólov a kám. Ani kamachmat nemôže ovplyvniť striedanie otváracieho hodu.
Hod dookola: v rámci družstva všetci hráči za sebou musia hodiť na bránu.
Zamrazenie: útočníkov môže brániace družstvo zastaviť dotykom zamrazením („tackling”). V takomto prípade sa hráč musí zastaviť, ale naďalej ostáva v hre. Aj zamrazenému môžeme prihrať a hodiť na bránu. Keď lopta je u zamrazeného hráča, môže hodiť na bránu, alebo prihrať jednému zo spoluhráčov.
Podávacie územie: miesto hráčov útočiaceho družstva
Prijímacie územie: územie vymedzené pred a za bránou pre hráčov brániaceho sa družstva, respektíve miesto na získanie kamy.
Kama – Sakiewka z Miszkolca
Co to jest Kama?
Sport zespołowy. Gra w piłkę. Rekreacja. Lokalne dziedzictwo kulturowe. Ekscytujący temat do badań historycznych.
Na Węgrzech istnieje nieznana nikomu na świecie gra. Jeśli Kama kiedykolwiek zaistnieje w świadomości ludzi, wszyscy będą wiedzieć, że jej lokalne i kulturowe korzenie znajdują się w Miszkolcu.
Gra najczęściej nazywana jest Kamą, choć są też i tacy, którzy z okresu dzieciństwa pamiętają ją jako Koma.
Kama była popularna wśród miejscowych dzieci Miszkolca od lat 50-tych do lat 90-tych ubiegłego wieku i można było ją zobaczyć na szkolnych boiskach oraz podwórkach.
Gra, w której rywalizowały dwie drużyny liczące od pięciu do dziesięciu osób, używające małej piłki oraz dwóch bramek, jak do piłki ręcznej, narodziła się w dzielnicy Vasgyár w Miszkolcu na Węgrzech. Uważa się, że została wynaleziona w szkole dla chłopców przy Fabryce Żelaza i prawdopodobnie tam została rozwinięta poprzez połączenie różnych tradycyjnych gier wiejskich. Badania lokalnych historyków nie rozstrzygnęły jednoznacznie genezy powstania gry. Czy był to spontaniczny pomysł dzieci, czy też to lokalny nauczyciel wychowania fizycznego faktycznie zaprojektował grę – pytanie pozostaje otwarte, ponieważ badania nie dały na nie odpowiedzi.
Choć mało kto już w nią gra, Kama nie jest zapomnianym fragmentem historii. Jej odrodzenie ma miejsce w naszych czasach. Znalazła się grupa ludzi, która nadal w Kamę gra i działa, by jej popularność wzrosła oraz by stała się oficjalnie zarejestrowanym sportem. Organizują oni mistrzostwa w szkołach podstawowych i gimnazjach, popularyzują grę na festynach, grach miejskich
i pokazach sportowych, głównie wśród młodzieży. W 2016 r. Kama została uznana dziedzictwem kulturowym Miszkolca i okolic w kategorii sport.
Zasady gry:
Gra odbywa się na boisku o wymiarach jak do piłki ręcznej lub koszykówki, gdzie dwie drużyny, składające się od pięciu do dziesięciu graczy, bronią własnej bramki i próbują trafić piłką – Kamą – do bramki przeciwnika. Szczególnym momentem gry jest kama, czyli sytuacja, gdy zawodnikowi udaje się złapać rzuconą przez zawodnika drużyny przeciwnej piłkę zanim dotknie ona ziemi i tym samym zdobywa prawo do posiadania piłki przez swój zespół.
Drużyny rzucają na zmianę i każdy członek zespołu ma szansę rzucić piłką. Kiedy drużyna broniąca zdobędzie kamę nadchodzi kolej na ich atak. Jeden z graczy chowa piłkę pod swoją koszulkę, pozostali członkowie drużyny udają to samo, więc drużyna przeciwna nie wie, kto tak naprawdę posiada piłkę.
Wtedy rozpoczyna się atak w kierunku bramki przeciwnika. Zawodnicy próbują dobiec do bramki drużyny przeciwnej i zdobyć punkt umieszczając piłkę w bramkę. Atakującego gracza można zatrzymać dotykając go. Dotknięty gracz zostaje „zamrożony” i nie może ruszyć się z miejsca, w którym został złapany. Może natomiast kontynuować grę: przyjmować podania i próbować zdobyć bramkę, ale nie może ruszyć się z miejsca. Piłka pozostaje w grze dopóki nie dotknie ziemi, więc możliwe są wielokrotne podania. Gol jest wtedy, gdy piłka znajdzie się poza linią bramkową. Jeśli drużynie broniącej uda się złapać piłkę, liczy się punkt kama. Jeśli bramka nie została zdobyta oraz nie udało się zdobyć punktu kama, wtedy gra jest kontynuowana, a drużyny na zmianę rzucają piłkę do bramki przeciwnika.
Jeśli w mistrzostwach bierze udział kilka drużyn warto śledzić wyniki w taki sposób, aby osobno rejestrować punkty kama oraz osobno wskaźnik punktów kama. Punkty naliczane są w następujący sposób: drużyna, która zdobyła więcej goli otrzymuje 3 punkty, druga 0. W przypadku remisu obie drużyny otrzymują po 1 punkcie. Dodatkowe punkty ze wskaźnika punktów kama są następnie dodawane do tego wyniku.
Jeśli drużynie broniącej uda się dokonać kamy podczas ataku przeciwników, gra nie jest wstrzymywana, tylko od razu można biec do ataku lub spróbować zdobyć bramkę.
Słownik pojęć:
Piłka Kama: stosunkowo mała piłka o średnicy 8-9 cm, wykonana ze skóry, tkaniny syntetycznej lub filcu. Jest również określana jako sakiewka.
Kama/punkt kama: sytuacja, w której zawodnik złapie piłkę nadlatującą od przeciwnika, zanim dotknie ona ziemi na jego połowie.
Współczynnik punktów kama: Suma punktów kama zdobytych przez drużyny. Drużyna przegrywająca otrzymuje dodatkowy punkt, jeśli osiągnęła więcej punktów kama. W przypadku remisu dodatkowy punkt otrzymuje drużyna, która zdobyła więcej punktów kama.
Rzut: Drużyny zawsze wykonują rzuty na zmianę, niezależnie od złapania kamy.
Kolejka w rundzie: Każdy członek zespołu musi mieć szansę na rzut.
Zamrożenie gracza: Atakujący gracze mogą zostać zatrzymani przez obrońców poprzez dotknięcie. Po dotknięciu gracz musi się zatrzymać, ale może kontynuować grę z tego miejsca: „zamrożeni” gracze mogą przyjmować podania i próbować zdobyć bramkę. Jeśli „zamrożony” zawodnik dostanie piłkę, może podać ją innemu członkowi drużyny lub rzucić do bramki.
Strefa serwisowa: Obszar pola gry zajmowany przez drużynę atakującą.
Strefa odbioru: Obszar przed i za bramką, zajmowany przez graczy drużyny broniącej, gdzie może dojść do złapania kamy.
Scopul: Kama este un joc de echipă cu scopul de a înscrie mai multe goluri decât adversarul. Golurile pot fi marcate chiar și în deschiderea jocului prin aruncarea directă la poartă, sau prin alergare, pe care echipa atacantă are dreptul să o facă după o prindere de kama.
Jocul este jucat de două echipe cu o minge mică pe un teren cu două porți.
Număr de persoane: 6-6 pe un teren mic (în sală), 7-7 sau 8-8 pe un teren mare. Jucătorii pot fi atât băieți cât și fete, numărul de jucători variind de la o echipă la alta în cazul unei diferențe de vârstă mai mari, de exemplu în cazul echipelor mixte de copii și adulți. De asemenea, pot fi introduse reguli speciale pentru diferențe mari de vârstă (fizice) (de exemplu, pentru a permite lovituri mai apropiate)
Locație: Kama se joacă de obicei pe un teren de handbal, în interior sau în exterior. Cea mai optimă dimensiune a terenului este între un teren de handbal și unul de baschet. Lățimea terenului poate varia între 12 și 20 de metri, lungimea între 24 și 40 de metri (zona din spatele porții fiind mărită pentru terenurile mai mari), iar distanța dintre cele două porți (liniile porții) între 20 și 32 de metri. Limitele zonelor de serviciu și de primire sunt marcate de o linie paralelă cu liniile de fund, la o distanță de 6-7 m de porți (în funcție de mărimea terenului). Zona de primire include o bandă suplimentară de 3 m în spatele liniei de fund (poartă), pe lățimea terenului.
Pe un teren mai mic (într-o sală), dacă suprafața de joc este prea scurtă, este posibil să nu existe o zonă goală în spatele porții, caz în care este recomandabil să se marcheze o bandă orizontală pe perete la o înălțime de 2 metri (în acest caz, o lovitură sub linie este considerată o lovitură legală, iar o lovitură deasupra liniei este considerată o lovitură greșită).
Poarta: Folosim o poartă de joc de 2×3 metri (poartă de handbal).
Minge: 1 „minge de kama”, adică o minge mică din piele artificială sau piele (cândva era o minge de tenis sau o minge de cauciuc mai mică). Diametru: aproximativ 9 cm, greutate aproximativ 100 de grame.
Mănuși: jucătorii au voie să le folosească.
Timpul de joc: 15 minute pe teren mare, cu schimbare la jumătatea timpului. 10-12 minute pe terenul mic.
Procedura de joc: Jocul se desfășoară între două echipe, care își apără propria poartă (pentru a nu primi gol de la adversar), sau încearcă să prindă o „kama” sau încearcă să înscrie un gol atunci când atacă poarta adversă. Echipele pot arunca pe rând („deschide” sau „servește”). Dacă, între timp, echipa care se apără și prinde o „kama” și urmează o „alergare”, echipa care aleargă va arunca în următoarea mutare (prin urmare, „kama” nu poate afecta aruncarea alternativă de deschidere). Rezultatul jocului este decis de numărul de goluri marcate și de procentajul de kama prinse.
Aruncarea:
Unul dintre jucătorii echipei care atacă aruncă din zona de serviciu (din fața propriei porți) către poarta echipei adverse, cu scopul de a înscrie un gol. Pe măsură ce jocul avansează, toți jucătorii din cadrul unei echipe trebuie să arunce într-o ordine prestabilită.
Aruncare bună: dacă mingea aterizează în zona porții echipei adverse (chiar și în spatele porții) sau este ricoșată în poartă, sau este prinsă de un jucător al echipei adverse, sau este ricoșată de un jucător al echipei adverse sau de elemente ale terenului de joc și aterizează în afara terenului de joc.
Aruncare greșită: dacă mingea cade în afara zonei de primire fără a lovi nici jucătorul echipei care se apără, nici stâlpul porții – jucătorul trebuie să arunce din nou.
Penalitate: după trei aruncări nereușite (serviciu prost), se acordă o penalitate, adică echipa adversă poate ascunde mingea și fugi (similar cu o prindere de kama; în acest caz, raportul de scor nu se modifică).
Kama:
Dacă vreun jucător din echipa apărătoare reușește să prindă și să țină mingea provenită din aruncarea adversarului, fără ca aceasta să atingă pământul, el și echipa sa au „prins kama”. Aceasta poate fi prinsă cu o mână sau cu două mâini, după ce a ricoșat de pe stâlpul porții sau după ce a ricoșat de pe alt jucător (adversar sau nu, de exemplu, în cazul unei alergări), atâta timp cât mingea nu cade la pământ după aruncare, este în joc. Echipa apărătoare poate, de asemenea, să prindă kama în zona de primire din spatele porții, sau poate să o arunce înapoi către coechipierii săi din fața porții.
Recompensa pentru o echipă care înscrie un gol este că poate lansa un atac (alergare), trecând în zona adversă, ceea ce îi oferă o șansă mai mare de a înscrie un gol
În cazul unei duble kama, când mingea aruncată la poartă pe fugă (după o prindere kama) este prinsă în aer de adversar, adică tot o prindere kama, există trei posibilități:
1. jucătorul care prinde mingea poate arunca mingea prinsă direct în poartă
2. echipa care prinde kama ascunde mingea sub tricou în mod obișnuit („ascundere”)
3. jucătorul care prinde mingea poate începe să alerge spre cealaltă poartă (până când este atins), caz în care poate pasa unui alt jucător.
Ascundere:
Membrii echipei care prind mingea de kama – care trec de la defensivă la ofensivă – stau în cerc în fața propriei porți (de obicei, locul unde este prinsă mingea), astfel încât adversarul să nu poată vedea care dintre jucători ascunde mingea ținută în ambele mâini, sub tricou, la nivelul burții. Pentru a păcăli adversarul, ceilalți jucători care atacă trebuie, de asemenea, să imite cât mai autentic că țin mingea sub tricou.
În acest timp adversarul se află în jumătatea sa de teren și se poate pregăti să îi primească pe atacanți dincolo de linia de primire.
Alergare:
După ce ascund mingea, membrii echipei de atac se împrăștie pe fugă, inițiind atacul asupra porții adverse. Jucătorii echipei de apărare încearcă să „înghețe” echipa de atac prin atingerea lor, în timp ce echipa de atac evită acest lucru alergând spre poarta adversă. Jucătorul cu mingea poate trage la poartă în orice moment, deci echipa care se apără ar trebui să lase un „portar” în spate, care să încearcă să blocheze aruncarea cât mai repede posibil. Jucătorul înghețat din echipa atacantă trebuie să se oprească. Dacă are mingea, trebuie să o scoată imediat și fie să tragă la poartă de pe loc, fie să paseze mingea unui coechipier care încă aleargă sau chiar stă pe loc, astfel încât acesta să poată ajunge în poziție de a marca. Acțiunea poate continua până când mingea atinge solul sau intră în poartă.
Gol:
Un gol este marcat atunci când mingea este aruncată la poartă, fără a ricoșa pe sol sau doar ricoșând pe sol în zona de primire a adversarului. Dacă mingea aruncată în poartă atinge solul în afara zonei de primire sau oriunde, fără a intra ulterior în poartă, aceasta devine „moartă” și acțiunea se încheie; jocul se reia la deschiderea fazei următoare, după ce echipele s-au întors în propriile terenuri.
Punctaj:
Pe baza diferenței de goluri, se acordă 3 puncte pentru o victorie, 1-1 pentru o remiză și 0 pentru o înfrângere. Cu toate acestea, în cazul unui scor mai bun, echipei care pierde sau remizează la diferență de goluri i se acordă puncte suplimentare (niciun punct suplimentar pentru același scor și maximum 3 puncte pentru câștigătoare). Astfel, pot exista mai multe sisteme diferite de punctaj: 3 – 0, 3 – 1, 1 – 1, 2 – 1.
Kama – torbica-lopta
Šta je igra kama?
Igra malom loptom. Sport. Razonoda. Lokalna tradicija. Zanimljivo istorijsko istraživanje.
U Mađarskoj postoji igra koja nije poznata nigde drugde. Zato će, ako kama jednog dana postane poznata širom sveta, svi tačno znati da je njeno geografsko i kulturno poreklo – Miškolc. Prema našem najboljem saznanju, kama je jedini sport u kome se lopta mora sakriti tokom napada, tako da protivnik ne zna kod koga se nalazi.
Kamu neki zovu koma – tako je pamte iz detinjstva i tako prizivaju u sećanje igru sa malom loptom. Igrala se od 1950-ih pa sve do 1990-ih–2000-ih godina širom grada i okoline, najčešće u školskim dvorištima i na igralištima stambenih naselja.
Igra sa malom loptom, rukometnim golovima i ekipama od pet do deset igrača vodi poreklo iz Železare. Najverovatnije je nastala u nekadašnjoj Osnovnoj školi broj 17 (muška škola), gde se kroz adaptaciju i preradu starijih narodnih igara mogla razvijati. Da li je nastala spontano, kao narodne pesme, kroz dečju kreativnost? Ili je postojao profesor fizičkog vaspitanja koji ju je namerno razvio? Istraživanja lokalnih istoričara još nisu dala konkretne rezultate.
Kama nije pala u zaborav – poslednjih godina intenzivno se radi na njenom oživljavanju, popularizaciji i razvoju kao zvanične sportske discipline. Organizuju se takmičenja u osnovnim i srednjim školama, a kama se promoviše na festivalima, flešmobovima i sportskim prezentacijama, prvenstveno među tinejdžerima. Godine 2016. kama je uvrštena u Miškolcki lokalni registar vrednosti.
Pravila igre:
Igru kamе igraju dve ekipe od po 5–10 igrača na igralištu veličine rukometnog ili košarkaškog terena, pomoću kamalopte. Svaka ekipa čuva svoj gol i nastoji da postigne pogodak u protivnički. Poseban momenat u igri je kama ili kama-uhvat – hvatanje lopte u vazduhu, odnosno oduzimanje lopte protivniku.
Ekipe naizmenično izvode bacanja. Unutar ekipe postoji obavezno kružno dodavanje. Ako odbrambena ekipa uspe da osvoji kamu, sledi napad, tj. ekipa koja je osvojila kamu krije loptu: jedan igrač je sakrije ispod majice, dok ostali glume da je lopta kod njih.
Igrače koji napadaju odbrambena ekipa može zaustaviti dodirom – da ih „zaledi“. U tom slučaju igrač mora da stane, ali ostaje u igri: može da doda loptu ili da baci na gol. Lopta ostaje u igri sve dok ne padne na zemlju, što znači da je moguće više dodavanja. Ako lopta uđe u gol – to je pogodak; ako je protivnička ekipa uhvati tokom napada – to je kama. Ako nema ni gola ni kame, ekipe nastavljaju naizmenična bacanja na gol.
Ako više ekipa učestvuje u prvenstvu, preporučuje se da se, pored golova, uzima u obzir i broj osvojenih kama, odnosno kama-odnos. Bodovanje: pobednička ekipa dobija 3 boda, poražena 0. U slučaju nerešenog rezultata – 1:1. Ovome se mogu dodati i bonus bodovi na osnovu kama-odnosa.
Kada odbrambena ekipa osvoji kamu, može odmah da baci na gol ili da potrči ka osnovnoj liniji protivnika.
Objašnjenja pojmova:
kamalopta: mala lopta prečnika 8–9 cm, napravljena od kože, veštačke kože ili filca. Drugi naziv: torbica-lopta.
kama / kama-uhvat: hvatanje lopte koju je bacio protivnik u vazduhu, u prijemnoj zoni (oduzimanje lopte).
kama-odnos: ukupan broj kama koje su ekipe osvojile tokom igre. Poražena ekipa sa više kama dobija +1 bod; u slučaju nerešenog rezultata, ekipa sa više kama dobija +1 bod.
početno bacanje: ekipe ga naizmenično izvode, nezavisno od golova ili kama-uhvata. Kama-uhvat ne utiče na redosled bacanja.
kružno dodavanje: unutar ekipe svaki igrač mora doći na red pri bacanju na gol.
zamrzavanje: odbrambena ekipa može dodirom da zaustavi protivnika. Igrač koji je „zamrznut“ mora da stane, ali ostaje u igri – može da doda loptu ili da baci na gol. Ako je zamrznuti igrač u posedu lopte, može da šutira ili da doda saigraču.
napadačka zona: prostor u kome se nalaze igrači napadačke ekipe.
prijemna zona: obeleženi prostor ispred i iza gola, namenjen igračima odbrane i za osvajanje kame.